Smeerwrang?
Weet waarover je praat
Ik treft ze vaak in vlagen aan: biggen met prachtig mooie afbeeldingen op de huid, alsof er een landkaartje op getekend is. Meestal te zien in de speenstal of op de mesterij. Naast dat ze worden uitgescholden voor roetbig, is de toegepaste therapie bij deze diagnose soms nogal alternatief te noemen.
Onnodig; de typische landkaarttekening is een duidelijke aanwijzing dat we van doen hebben met Pityriasis rosea. Een huidziekte bij varkens waarvan het ontstaan niet helemaal duidelijk is, maar welke we zeker niet moeten verwarren met de humane variant, veroorzaakt door een herpesvirus. En een belangrijk feitje: het dier is amper tot niet ziek én behandeling is niet noodzakelijk. Herstel vindt meestal spontaan plaats binnen 4 tot 8 weken.
Belangrijk om te weten waarover je praat, want het betreft een heel ander verhaal wanneer je het vergelijkt met de échte roetbiggen, ofwel biggen met smeerwrang. Dit verschijnsel zien we veelal bij wat jongere dieren, plus het doet zijn naam eer aan: de biggen zien smerig en het beeld is ietwat akelig (wrang) te noemen. Het wordt veroorzaakt door de bacterie Staphylococcus hyicus. Een normale bewoner van de huid en aanwezig op het gros van de varkensbedrijven. Er bestaan verschillende types, waarbij een enkeling problemen kan veroorzaken door toxinen te vormen die de huid aantasten. Hiervoor is vaak een trigger aanwezig. Denk bijvoorbeeld aan huidbeschadigingen, door vechten of ten gevolge van niet deugdelijke huisvesting (zoals een kapotte vloer). Ook een verminderde weerstand door een slechte biestvoorziening, ziekte, tekort aan vitaminen danwel mineralen of suboptimaal stalklimaat telt als risicofactor. En laten we verminderde hygiëne zeker niet vergeten.
Het beeld van smeerwrang begint met roodheid, waarna wondjes ontstaan. Hieruit komt wondvocht, wat aan alle kanten voor uitdroging zorgt. De vermenging van wondvocht met stof geeft het typische beeld van een dier geheel bedekt met zwarte korsten. Hoe sneller de behandeling wordt ingezet, hoe groter de kans van slagen. Voorop staat dat we voedsel produceren en dat behandeling dus veilig moet zijn voor mens en dier. De aanpak is tweeledig; het herstellen van de vochtbalans van het dier én het tot rust brengen van de huid. Het effect van antibiotica wil echter nog weleens tegenvallen, daar het vaak slecht doordringt in de huid. Tevens wordt in sommige literatuur gesproken over resistentie tegen enkele antibiotica. Het ontsmetten van de wonden is super effectief en dus aan te raden. In uiterste noodzaak bestaat de mogelijkheid een autovaccin met bedrijfseigen stam in te zetten. Kortom; twee op elkaar gelijkende huidziekten, waarbij het verschil haast niet groter kan zijn!
Varkensarts Patricia van Ginderen /8 februari 2024/BOERDERIJ
Heeft u vragen over dit artikel? Patricia of een van de andere varkensartsen staan u graag te woord. U kunt ons bereiken via info@DeVarkenspraktijk.nl of per telefoon:
Mill: +31 (0)485 24 00 00
Oss: +31 (0)412 67 60 60
Someren: +31 (0)493 44 10 44
