Test je kennis!
Zwarte mest duidt meestal op verteerd bloed in de ontlasting. Bloed krijgt namelijk na vertering in het maagdarmkanaal door maagzuur, enzymen en bacteriën een zwarte kleur en vaak een wat plakkerig aspect. Het is daarmee afkomstig van een bloeding in maag of darmen. Bij varkens kan dit duiden op een maag- of darmzweer, maar ook Porcine Intestinale Adenomatose (PIA) kan zwarte mest geven.
PIA wordt veroorzaakt door een bacterie, Lawsonia intracellularis genaamd. Deze bacterie komt op een groot deel van de varkens bedrijven voor.
PIA heeft verschillende uitingsvormen:
- Acuut. We zien plots dode varkens en bloederige zwarte dunne mest, meestal na een periode van stress. Denk hierbij aan het uitladen van varkens uit een afdeling of flink warme zomerdagen met wisselde voeropnames tot gevolg.
- Chronisch. Kenmerkt zich door groeivertraging, meer ontstaan van slijters in een koppel de eerste 2 maanden na opleg en een minder uniform beeld. De dieren kunnen diarree hebben, maar dit is geen must. Op sectie is te zien dat het laatste deel van de dunne darm verdikt is (een zogenoemde tuinslangdarm).
- Subklinisch. Hierbij zijn geen duidelijke verschijnselen te zien, maar resulteert uiteindelijk in een verminderde groei en verhoogde voederconversie.
De acute vorm valt vanzelfsprekend het meeste op, al zorgen de chronische en subklinische vorm voor de meeste economische schade.
Naast dat vaccinatie tot de mogelijkheden behoort, is het bij de aanpak van PIA van belang strikte hygiënemaatregelen te handhaven. Ook het toepassen all-in/all-out geeft minder kans op verspreiding. Daarnaast moet stress voorkomen worden én kan aanpassingen in samenstelling van het voer bijvoorbeeld in de zomermaanden verschil maken.
